އަމިއްލަ އަށް މިނިވަންކަން އިޢުލާނުކޮށްފައިވާ ސޯމާލީލޭންޑް އިޒްރޭލުން ބަލައިގަތުމާ ގުޅިގެން، އެ ސަރަހައްދުގެ ބައެއް ހިފުމަށް ނުވަތަ ބޭނުން ކުރުމަށް އިޒްރޭލުން ކުރާ ކޮންމެ މަސައްކަތަކާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަ ކުރުމަށް ސޯމާލިއާގެ އަލް-ޤައިދާ އާ ގުޅުންހުރި ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާޢަތް، އަލް-ޝަބާބުން ހޮނިހިރު ދުވަހު ވަޢުދުވެއްޖެއެވެ.
އަލް-ޝަބާބުން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ އިޒްރޭލުން ސޯމާލީލޭންޑް ބަލައިގަތުން ޤަބޫލެއް ނުކުރާނެ ކަމަށާއި، އަދި އެކަމާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަ ކުރާނެކަމަށެވެ. އެ ޖަމާޢަތުގެ ތަރުޖަމާނު ޢަލީ ދީރީ އެ ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ އިޒްރޭލުން ސޯމާލީލޭންޑް މިނިވަން ދައުލަތެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަތުމުން ހާމަވަނީ ”ސޯމާލީ ސަރަހައްދުތަކުގެ ބައެއް ހިފުމަށް ނިންމާފައިވާކަމަށާއި“ އެއީ ”އުތުރު ހުޅަނގު ސަރަހައްދުގައިވާ މުރުތައްދު ސަރުކާރަށް އެހީތެރިވުމަށް“ ކުރި ކަމެއް ކަމަށެވެ.
އިޒްރޭލުން ހުކުރު ދުވަހު ވަނީ ސޯމާލީލޭންޑް ރަސްމީކޮށް ބަލައިގަންނަ ކަމަށް އިޢުލާން ކޮށްފައެވެ. ސޯމާލީލޭންޑަކީ 1991 ވަނަ އަހަރު ސޯމާލިއާ އިން ވަކިވެ މިނިވަންކަން އިޢުލާންކޮށްފައިވާ ސަރަހައްދެކެވެ. މިއީ މިނިވަންކަން އިޢުލާންކޮށްފައިވާ މި ޖުމްހޫރިއްޔާ ބަލައިގަތް ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.
މޮގަދިޝޫ އިން ވަގުތުން މިކަމާ ދެކޮޅު ހަދާފައިވާއިރު، މިސްރު، ތުރުކީ، އަދި ހަ ޤައުމުގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ގަލްފް ކޯޕަރޭޝަން ކައުންސިލް އަދި ސަޢޫދީގައި ގާއިމްކޮށްފައިވާ އޯގަނައިޒޭޝަން އޮފް އިސްލާމިކް ކޯޕަރޭޝަން (އޯ.އައި.ސީ) އިން ވެސް ވަނީ އިޒްރޭލުގެ މި ފިޔަވަޅު ކުށްވެރިކޮށްފައެވެ. އެފަރާތްތަކުން މިކަން ސިފަކޮށްފައިވަނީ ސޯމާލިއާގެ ސިޔާދަތަށް ”ޤަޞްދުގައި ދިން ހަމަލާއެއް“ ގެ ގޮތުގައެވެ. ސަރަހައްދު ދިރާސާ ކުރާ ފަރާތްތަކުން ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ސޯމާލީލޭންޑް އާ ގާތް ގުޅުމެއް ބޭއްވުމުން އިޒްރޭލަށް ރަތްކަނޑަށް ފަސޭހައިން ވަދެވޭނެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން، މީގެ މަސްތަކެއް ކުރިން ނެރެފައިވާ ނޫސް ރިޕޯޓުތަކުގައި ބުނެފައިވަނީ އިޒްރޭލުން ބޭރުކޮށްލާ ފަލަސްޠީނުގެ ރައްޔިތުންނަށް ޖާގަ ދިނުމަށް އެއްބަސްވި އެފްރިކާގެ މަދު ސަރަހައްދުތަކުގެ ތެރޭގައި ސޯމާލީލޭންޑް ވެސް ހިމެނޭ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ސޯމާލީލޭންޑްގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުންނާއި އިޒްރޭލުގެ ސަރުކާރުން މި ރިޕޯޓުތަކާ ބެހޭ ގޮތުން އެއްވެސް އެއްޗެއް ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.
ސޯމާލީލޭންޑް އަކީ ފަރަންސޭސިވިލާތުގެ ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި ވަރުގެ ސަރަހައްދެކެވެ. އަދި އެއީ ކުރިން ބްރިޓިޝް ސޯމާލީލޭންޑް ޕްރޮޓެކްޓަރޭޓްގެ ނަމުގައި އޮތް ސަރަހައްދާ ގާތްގަނޑަކަށް އެއްވަރުގެ ސަރަހައްދެކެވެ. އެ ސަރަހައްދުގައި އަމިއްލަ ފައިސާ އާއި ސިފައިންނާއި ފުލުހުން ވެސް ޤާއިމުކޮށްފައިވެއެވެ. އަދި އަވަށްޓެރި ޤައުމުތަކާ އަޅާ ބަލާއިރު އެ ސަރަހައްދުގައި ހަމަޖެހުން ބޮޑުކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
ނަމަވެސް، މިހާތަނަށް ސޯމާލީލޭންޑް ރަސްމީކޮށް އެއްވެސް ޤައުމަކުން ބަލައިގެންފައެއް ނުވެއެވެ. ޤައުމެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިނުގަތުމުގެ ސަބަބުން، އިންޑިއާ ކަނޑާއި ސުއޭޒް ކެނަލް ގުޅުވައިދޭ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބާރުބޮޑު އެއް ވިޔަފާރީގެ މަގުގައި އޮތް ނަމަވެސް ސިޔާސީ ގޮތުންނާއި އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ސޯމާލީލޭންޑް އޮތީ އެކަހެރިވެފައެވެ.
ސޯމާލިއާ އިން އަލް-ޝަބާބާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަ ކުރަމުން އަންނަތާ ގާތްގަނޑަކަށް 20 އަހަރު ވެފައިވާއިރު، މޮގަދިޝޫގައި ސަލާމަތީ ކަންކަން ވަރަށް ބޮޑަށް ރަނގަޅުވެފައިވީ ނަމަވެސް، ވެރިރަށުން 60 ކިލޯމީޓަރު ދުރުގައި އަދިވެސް ހަނގުރާމަ ހިނގަމުންދެއެވެ.